เคยไหมครับ? ที่ตื่นขึ้นมากลางดึกแล้วเผลอถามตัวเองด้วยความหวาดหวั่นลึกๆ ว่า “ถ้าพรุ่งนี้ฉันไม่ตื่นขึ้นมาอีกแล้ว… ฉันจะไปไหน?” หรือเคยไหมครับที่มองดูคนรัก มองดูพ่อแม่ที่แก่เฒ่า แล้วใจหายวาบเมื่อคิดว่าวันหนึ่งเราต้องจากกัน?
ความรู้สึกเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องแปลก และไม่ใช่เรื่องอัปมงคล แต่มันคือ “สัญญาณเตือนสอบ” ที่ธรรมชาติส่งมาให้เรา แต่ปัญหาก็คือ เราส่วนใหญ่ทำเป็นมองไม่เห็น พยายามซุกจดหมายเตือนนั้นไว้ใต้พรม แล้วใช้ชีวิตอย่างสนุกสนานราวกับว่าเราจะมีเวลาเหลือเฟืออีกเป็นพันปี
ผมเขียนหนังสือ “คู่มือเตรียมสอบไล่ของชีวิต” เล่มนี้ขึ้นมา ไม่ใช่เพื่อให้ท่านอ่านแล้วหดหู่ หรือให้นั่งรอความตายอย่างสิ้นหวัง แต่เขียนขึ้นเพื่อให้ท่าน “เลิกกลัว” และเปลี่ยนความหวาดระแวงให้กลายเป็น “ความพร้อม”
วันนี้ผมในฐานะผู้เขียน ขอสวมวิญญาณ “ติวเตอร์” มาสรุปเนื้อหาและชี้เป้าความน่าสนใจของหนังสือเล่มนี้ ให้ท่านเห็นภาพว่า ทำไมหนังสือเล่มเล็กๆ ที่แจกฟรีเล่มนี้ ถึงอาจจะเป็นหนังสือที่สำคัญที่สุดในชีวิตท่าน
1. ความน่าสนใจของหนังสือ : เปลี่ยน “เรื่องตาย” ให้เป็น “เรื่องติว”
จุดเด่นที่สุดของหนังสือเล่มนี้ คือการ “พลิกมุมมอง” ครับ
ปกติหนังสือธรรมะเกี่ยวกับความตายมักจะดูขลัง ศักดิ์สิทธิ์ และน่าเกรงขามจนบางทีเราไม่กล้าหยิบอ่าน แต่ในเล่มนี้ ผมใช้การเปรียบเปรย (Metaphor) ตลอดทั้งเล่มว่า “ชีวิตคือห้องสอบ” และ “ความตายคือการสอบไล่”
- เราทุกคนคือผู้เข้าสอบ: ทันทีที่เราร้องอุแว้แรกออกมา เราได้รับ “จดหมายเชิญสอบ” เรียบร้อยแล้ว
- ร่างกายคืออุปกรณ์การสอบ: เราไม่ได้เป็นเจ้าของร่างกาย เราแค่ “เช่า” มาใช้ทำข้อสอบ
- พระพุทธเจ้าคือติวเตอร์ระดับเกียรตินิยม: ผู้มอบ “เฉลยข้อสอบ” ให้เราล่วงหน้า
หนังสือเล่มนี้จึงไม่ใช่ตำราเรียนที่น่าเบื่อ แต่เป็นเหมือน “คู่มือเอาตัวรอด” (Survival Guide) ที่เต็มไปด้วยเทคนิค “การโกงข้อสอบทางธรรม” (ในทางที่ดี) เช่น วิธีแอบดูเฉลยด้วยสติ วิธีสร้างเกราะป้องกันใจด้วยศีล หรือวิธีรับมือกับโจทย์โหดหินอย่างมะเร็งหรือการพลัดพราก
ผมเขียนด้วยภาษาที่อ่านง่าย เหมือนเพื่อนเล่าให้เพื่อนฟัง ตัดศัพท์แสงทางวิชาการที่ยุ่งยากออก เหลือไว้แต่ “แก่น” ที่นำไปใช้ได้จริงทันทีที่วางหนังสือลง
2. สรุปเนื้อหาสำคัญ : หลักสูตรเร่งรัดฉบับ “ผู้ไม่ประมาท”
หนังสือเล่มนี้แบ่งเนื้อหาออกเป็น 16 บท ที่ร้อยเรียงกันเหมือนหลักสูตรการเรียนการสอน ตั้งแต่ชั้นอนุบาลไปจนถึงระดับปริญญาเอก โดยผมขอสรุปเป็น “วิชาหลัก” 4 หมวด ดังนี้ครับ:
หมวดที่ 1: วิชาพื้นฐานความจริง (Basic Reality)
ในบทแรกๆ เราต้องมาทำความเข้าใจ “กฎระเบียบห้องสอบ” กันก่อนครับ
- กฎไตรลักษณ์ (The 3 Rules): ผมเปรียบเทียบให้เห็นว่า ทุกอย่างในโลกนี้ตกอยู่ภายใต้กฎ 3 ข้อ คือ ไม่เที่ยง (อนิจจัง), ทนได้ยาก (ทุกขัง), และไม่ใช่ของเรา (อนัตตา) หากเราฝืนกฎ เราจะสอบตกทันที
- ขันธ์ 5 ไม่ใช่ของเรา: บทนี้สำคัญมาก ผมเปรียบเทียบร่างกายเหมือน “รถยนต์” หรือ “บ้านเช่า” เราเป็นเพียงผู้เช่าอาศัย เมื่อบ้านพัง (เจ็บป่วย) เราก็แค่ซ่อมตามอาการ แต่ใจไม่ต้องพังไปด้วย เทคนิคสำคัญคือการฝึกแยก “ผู้รู้” ออกจาก “สิ่งที่ถูกรู้”
หมวดที่ 2: วิชาพละและป้องกันตัว (Strength & Defense)
รู้ทฤษฎีแล้ว ต้องมีแรงปฏิบัติด้วยครับ ในหมวดนี้เราจะมาเข้ายิมทางจิตกัน
- วิชาสร้างกล้ามเนื้อสติ: สติเปรียบเหมือน “ไฟส่องทาง” หรือ “แมวที่เฝ้ารูหนู” ผมแนะนำวิธีฝึกง่ายๆ ในชีวิตประจำวัน เช่น การดื่มน้ำอย่างรู้ตัว หรือการเดินอย่างแมว เพื่อให้เรามีสติที่ไวพอจะจับกิเลสได้ทัน
- วิชาศีลธรรม (เกราะทิพย์): ศีลไม่ใช่ข้อห้ามที่น่ารำคาญ แต่เป็น “เกราะป้องกันภัย” คนมีศีลจะเดินเข้าห้องสอบวาระสุดท้ายด้วยความองอาจ ไม่หวาดระแวงกรรมชั่ว
- วิชาสมาธิ (หลุมหลบภัย): เมื่อความเจ็บป่วยรุมเร้า สมาธิคือ “บังเกอร์” ที่เราจะพาจิตเข้าไปหลบภัย ผมสอนวิธีทำสมาธิแบบง่ายๆ “พุทโธ-ธัมโม-สังโฆ” ที่ทำได้ทุกที่ทุกเวลา
หมวดที่ 3: เก็งข้อสอบของจริง (Real Scenarios)
นี่คือไฮไลท์ของหนังสือครับ ผมเก็งข้อสอบให้ท่านล่วงหน้า 3 ชุดใหญ่ๆ ที่ทุกคนต้องเจอแน่ๆ
- ชุดที่ 1 ความแก่: วิธีคุยกับกระจกเงาให้เป็นธรรมะ เปลี่ยนการต่อต้านริ้วรอย เป็นการยอมรับเพื่อนเก่าที่ชื่อ “อนิจจัง”
- ชุดที่ 2 ความเจ็บปวด: เทคนิค “ถอดลูกศรดอกที่สอง” เจ็บกายได้ แต่ใจห้ามเจ็บ พร้อมแบบฝึกหัด “กำก้อนน้ำแข็ง” เพื่อฝึกดูความปวด
- ชุดที่ 3 การพลัดพราก: บทเรียนจาก “แก้วที่แตกแล้ว” ของหลวงพ่อชา สอนให้เรารักอย่างเข้าใจ รักอย่างนกที่เกาะกิ่งไม้ พร้อมจะบินจากไปเมื่อกิ่งไม้หัก
หมวดที่ 4: โค้งสุดท้าย (The Final Moments)
บทท้ายๆ คือการเตรียมตัวนาทีวิกฤตครับ (บทที่ 13-15)
- มรณานุสติ (ซ้อมตาย): ผมชวนท่านทำแบบฝึกหัด “Snap & Check” ดีดนิ้วแล้วเช็คจิตทันทีว่าถ้าตายตอนนี้จะไปไหน รวมถึงการเขียน “จดหมายลาตาย” และซ้อมนอนในโลงศพทิพย์
- คืนหมาหอน (นาทีเปลี่ยนภพ): บทนี้เจาะลึกกระบวนการตายทางกายภาพ (ธาตุดิน น้ำ ลม ไฟ แตกดับ) และทางจิต (นิมิตก่อนตาย) พร้อมวิธีแก้ไขสถานการณ์หน้างาน หากเห็นภาพนิมิตไม่ดี ให้เปลี่ยนช่องสัญญาณทันที
3. ความงดงามในเชิงวรรณศิลป์ : ธรรมะที่ “อ่านอร่อย”
ผมตั้งใจเขียนหนังสือเล่มนี้โดยใช้ศิลปะการเปรียบเปรย (Analogy) เพื่อแปลงนามธรรมที่จับต้องยาก ให้เป็นรูปธรรมที่เห็นภาพชัดเจน ท่านจะได้พบกับความงดงามทางภาษาที่กระตุกต่อมคิดตลอดเล่ม เช่น:
“ลองจินตนาการดูเถิด หากมีใครสักคนพยายามจะเดินข้ามแม่น้ำที่เชี่ยวกราก โดยคาดหวังว่าสายน้ำจะหยุดนิ่งให้เขาเดิน… เขาย่อมต้องจมน้ำตายอย่างแน่นอน ชีวิตของเราก็เช่นกัน เรามักมีความคาดหวังที่ผิดเพี้ยนไปจากความจริง”
หรือการเปรียบเทียบเรื่องการแบกทุกข์ของหลวงพ่อชา:
“ท่านเห็นหินก้อนใหญ่นั้นไหม?… ถ้าไม่ไปแบกมัน… มันก็ไม่หนัก แต่ถ้าไปแบกเมื่อไหร่ มันก็หนักเมื่อนั้น”
ภาษาในเล่มจะมีความเป็น “กันเอง” ผสมผสานกับความ “ลึกซึ้ง” มีจังหวะจะโคนเหมือนท่านกำลังนั่งฟังนิทานจากผู้ใหญ่ใจดี บางช่วงอ่านแล้วยิ้มมุมปาก บางช่วงอ่านแล้วน้ำตาซึมด้วยความซาบซึ้งในสัจธรรม และที่สำคัญคือ มัน “ไม่น่าเบื่อ” เลยครับ
ผมเชื่อว่า “ยาขม” (ความจริงเรื่องความตาย) ถ้าเราเอามาเคลือบ “น้ำตาล” (ศิลปะการเล่าเรื่อง) คนป่วยก็จะกินได้ง่ายขึ้น และหายป่วยจากโรค “กลัวตาย” ได้ในที่สุด
4. คุณค่าของหนังสือ : ทำไมต้องอ่าน “เดี๋ยวนี้”?
ท่านอาจจะคิดว่า “เอาไว้แก่กว่านี้ค่อยอ่านก็ได้” หรือ “เอาไว้ป่วยหนักๆ ค่อยมาเปิดดู”
ผมขอยกนิทานเรื่อง “ชายหนุ่มถักเชือก” มาตอบท่านครับ ชายคนนี้ต้องปีนขึ้นจากเหว แต่เขาผัดวันประกันพรุ่ง ไม่ยอมถักเชือกเตรียมไว้ จนวันที่น้ำป่าไหลหลากมา เขาเพิ่งถักเชือกได้แค่คืบเดียว… เชือกสั้นๆ แค่นั้นจะช่วยชีวิตเขาได้อย่างไร?
คุณค่าของหนังสือเล่มนี้ คือการช่วยท่าน “ถักเชือก” แห่งสติและปัญญา ตั้งแต่วันที่ท่านยังมีแรง
- ช่วยให้ใช้ชีวิตคุ้มค่าขึ้น: เมื่อเรารู้ว่าเวลาในห้องสอบมีจำกัด เราจะเลิกเสียเวลากับเรื่องไร้สาระ เราจะเลิกโกรธคนพร่ำเพรื่อ
- ช่วยรักษาแผลใจ: สำหรับคนที่กำลังเศร้าโศกจากการสูญเสีย หนังสือเล่มนี้คือยามานแผลชั้นดี ที่จะทำให้ท่านเข้าใจและปล่อยวางได้เร็วขึ้น
- ช่วยเตรียมเสบียงให้คนข้างหลัง: หากท่านอ่านจบ ท่านสามารถนำความรู้นี้ไปดูแลพ่อแม่ หรือคนที่ท่านรักในวาระสุดท้ายของเขาได้ เป็นการกตัญญูสูงสุดทางธรรม
5. บทส่งท้าย : เชิญชวนเข้าห้องติว
กัลยาณมิตรทุกท่านครับ… สนามสอบแห่งนี้ไม่มีใครหนีพ้น ไม่ว่าท่านจะรวย ล้นฟ้า หรือเป็นยาจกเข็ญใจ สุดท้ายเราต้องไปจบที่ “เชิงตะกอน” เหมือนกันหมด
ความแตกต่างของผู้ชนะกับผู้แพ้ ไม่ได้อยู่ที่ว่าใครตายช้ากว่ากัน แต่อยู่ที่ว่า “ใครตายได้สวยงามกว่ากัน”
ผู้แพ้… ตายด้วยความทุรนทุราย หวาดกลัว และเศร้าหมอง ผู้ชนะ… ตายด้วยรอยยิ้ม สงบเย็น และมีแสงสว่างนำทาง
หนังสือ “คู่มือเตรียมสอบไล่ของชีวิต” เล่มนี้ ผมแจกให้ท่าน “ฟรี” เป็นวิทยาทาน ไม่มีค่าใช้จ่ายใดๆ ทั้งสิ้น สิ่งเดียวที่ผมขอแลกคือ “เวลา” ของท่าน และ “การลงมือปฏิบัติ” ของท่าน
ลองเปิดใจดาวน์โหลดไปอ่านดูเถิดครับ จะอ่านวันละบทก่อนนอน หรือจะอ่านรวดเดียวจบก็ได้ ผมมั่นใจเหลือเกินว่า เมื่อท่านอ่านหนังสือเล่มนี้จบ… ห้องสอบที่เคยมืดมิด จะสว่างไสวขึ้น และท่านจะเดินหน้าใช้ชีวิตต่อไปด้วยหัวใจที่ “เบา” อย่างที่ไม่เคยรู้สึกมาก่อน
มาร่วมกันเปลี่ยน “คืนหมาหอน” ให้เป็น “รุ่งอรุณแห่งอิสรภาพ” ไปด้วยกันนะครับ
ด้วยความปรารถนาดีจากเพื่อนร่วมสอบ พิพัฒน์ธรรม
พิพัฒน์ธรรม หนังสือธรรม 
ใส่ความเห็น