วันนี้ผมไม่ได้มาในฐานะนักเขียนเพียงอย่างเดียว แต่มาในฐานะเพื่อนร่วมเดินทางคนหนึ่ง คนที่เคยหลงทางอยู่ในสมรภูมิรบภายในจิตใจของตนเองมาอย่างยาวนาน คนที่เคยชูดาบแห่งเจตนาเข้าฟาดฟันกับ “ศัตรู” ที่ชื่อว่าความฟุ้งซ่าน เคยสวมเกราะแห่งความเกลียดชังเพื่อต่อกรกับความโกรธ และเคยพ่ายแพ้ยับเยินในสนามรบที่เต็มไปด้วยความง่วงเหงาและความท้อแท้ครั้งแล้วครั้งเล่า
ผมเชื่อว่าหลายท่านที่กำลังอ่านบทความนี้อยู่ คงจะคุ้นเคยกับภาพของ “สมรภูมิ” ที่ว่านี้เป็นอย่างดี เราเริ่มต้นชั่วโมงแห่งการภาวนาด้วยความหวังอันเปี่ยมล้นที่จะได้พบกับความสงบ แต่เพียงไม่กี่นาทีผ่านไป สนามรบก็ได้เปิดฉากขึ้น เสียงโห่ร้องของความคิดที่ไร้ระเบียบ เสียงระเบิดของความหงุดหงิด และควันปืนแห่งความลังเลสงสัยเข้าครอบคลุมจิตใจจนมืดมัว เราจบชั่วโมงแห่งการภาวนาลงด้วยความเหนื่อยล้า บอบช้ำ และความรู้สึกผิดที่ว่า “เราคงดีไม่พอสำหรับเส้นทางนี้”
เราถูกสอนให้รู้จัก “นิวรณ์ ๕” ในฐานะ “ผู้ร้าย” ในฐานะ “อุปสรรค” ที่ต้องกำจัดให้สิ้นซาก แต่คำถามที่ผมเฝ้าถามตัวเองมาตลอดการเดินทางก็คือ… จะเป็นไปได้ไหมว่าตลอดเวลาที่ผ่านมา เราอาจจะกำลังต่อสู้กับศัตรูผิดตัว? จะเป็นไปได้ไหมว่าสิ่งที่เราเรียกว่า “ผู้ร้าย” แท้จริงแล้วอาจเป็น “มิตร” ในคราบแปลงกายที่กำลังพยายามส่งสาส์นสำคัญบางอย่างมาถึงเรา?
คำถามเหล่านี้คือจุดเริ่มต้นของการเดินทางที่ตกผลึกออกมาเป็นหนังสือเล่มเล็กๆ ที่ชื่อว่า
“เปลี่ยนผู้ร้ายให้กลายเป็นมิตร: เมื่อนิวรณ์เป็นกรรมฐาน” และวันนี้ ผมอยากจะขอเชิญชวนทุกท่านให้ลองวางอาวุธในมือลงชั่วคราว แล้วหันมาทำความรู้จักกับ “ศัตรู” ของเราในมุมมองใหม่ มุมมองที่จะเปลี่ยนสมรภูมิอันโหดร้ายให้กลายเป็นสถานเจรจาที่เปี่ยมด้วยสันติ และในท้ายที่สุด ก็จะเปลี่ยนมันให้กลายเป็นสวนดอกไม้อันงดงามแห่งปัญญา
ความน่าสนใจของหนังสือ: การเดินทางที่พลิกมุมมอง
สิ่งที่ผมตั้งใจรังสรรค์ขึ้นในหนังสือเล่มนี้ ไม่ใช่ตำราธรรมะที่เต็มไปด้วยศัพท์แสงทางวิชาการที่สูงส่งจนเกินเอื้อม และก็ไม่ใช่คู่มือการปฏิบัติที่แห้งแล้งและแข็งกระด้าง แต่คือ “แผนที่การเดินทาง” ของจิตใจฉบับใหม่ ที่มาพร้อมกับ “คู่มือการสร้างมิตรภาพ” กับส่วนที่เปราะบางที่สุดในตัวเรา
ความงดงามในเชิงวรรณศิลป์ของหนังสือเล่มนี้ อยู่ที่การใช้ “อุปมาอุปไมย” ที่ทรงพลัง เพื่อเปลี่ยนความเข้าใจของเราจากหน้ามือเป็นหลังมือ:
- จาก “กำแพง” สู่ “ธรณีประตู”: เราจะเลิกมองนิวรณ์เป็นกำแพงทึบที่ขวางกั้นเราจากความดี แต่จะเริ่มมองมันในฐานะ “ธรณีประตู” (Threshold) ที่ปรากฏขึ้นเพื่อท้าทายและเชื้อเชิญให้เราได้ฝึกฝนทักษะใหม่ๆ ในการก้าวข้ามไปสู่ห้องที่สว่างไสวกว่าเดิม
- จาก “ผู้ร้าย” สู่ “ผู้ส่งสาส์น”: เราจะเปลี่ยนบทบาทจากการเป็น “ตำรวจ” ที่คอยไล่จับผู้ร้าย มาเป็นการเป็น “เจ้าบ้านผู้ใจดี” ที่เรียนรู้จะต้อนรับและ “ถอดรหัส” ข้อความที่เหล่าแขกผู้มาเยือน (นิวรณ์ทั้ง ๕) ได้นำมามอบให้
- จาก “นักรบ” สู่ “พ่อแม่ผู้ใจดี”: เราจะค้นพบว่าการ “ฉุดกระชากลากถู” จิตใจที่เผลอไผลนั้นมีแต่จะสร้างบาดแผล แต่ “ศิลปะแห่งการเชิญกลับอย่างนุ่มนวล” ดุจพ่อแม่ผู้เปี่ยมรักที่ปฏิบัติต่อลูกน้อยผู้ซุกซน คือหนทางแห่งสัมมาวายามะที่แท้จริง
- จาก “เหยื่อ” สู่ “นักโต้คลื่น”: และในท้ายที่สุด เราจะตระหนักว่าเป้าหมายไม่ใช่การทำให้มหาสมุทรแห่งจิตใจราบเรียบไร้คลื่น แต่คือการเรียนรู้ที่จะเป็น “นักโต้คลื่น” ผู้ชำนาญ ที่สามารถโต้ทะยานไปบนยอดคลื่นแห่งอารมณ์ทุกลูกได้อย่างสง่างาม
หนังสือเล่มนี้จะนำพาท่านเดินทางผ่านกระบวนทัศน์เหล่านี้ด้วยภาษาที่เรียบง่าย อบอุ่น และเป็นกันเอง ประหนึ่งมีกัลยาณมิตรนั่งอยู่เคียงข้าง คอยกระซิบให้กำลังใจและชี้แนะแนวทางในทุกย่างก้าวของการเดินทาง
สรุปเนื้อหาสำคัญ: จากสมรภูมิสู่สถานเจรจา และการแปรธาตุทางปัญญา
การเดินทางในหนังสือเล่มนี้ถูกแบ่งออกเป็น ๘ บท ซึ่งเปรียบเสมือนการเดินทาง ๘ ก้าวที่ต่อเนื่องและลึกซึ้งขึ้นตามลำดับ
ก้าวที่ ๑-๒: วางอาวุธและทำความรู้จักแขกผู้มาเยือน (บทที่ ๑-๒)
การเดินทางเริ่มต้นด้วยการชี้ให้เห็นถึง “ผู้ร้ายตัวจริง” ซึ่งหาใช่ตัวนิวรณ์ไม่ แต่คือ “ปฏิฆะ” หรือท่าทีแห่งความขุ่นเคืองรังเกียจที่เรามีต่อมันต่างหาก หนังสือจะนำเสนอ “The Threshold Mindset” หรือกระบวนทัศน์แบบธรณีประตู เพื่อเปลี่ยนความขัดแย้งให้กลายเป็นความใคร่รู้ จากนั้น เราจะถูกเชิญชวนให้เข้าไปทำความรู้จักกับ “ผู้ส่งสาส์น” ทั้งห้าอย่างละเอียดลึกซึ้ง เราจะเรียนรู้ที่จะถอดรหัสว่าเบื้องหลัง “กามฉันทะ” คือความรู้สึกขาดพร่อง , เบื้องหลัง “พยาบาท” คือบาดแผลที่รอการเยียวยา , เบื้องหลัง “ถีนมิทธะ” คือร่างกายที่เหนื่อยล้าหรือจิตใจที่ขาดแรงบันดาลใจ เป็นต้น
ก้าวที่ ๓-๕: เรียนรู้เครื่องมือสามชนิดและศิลปะแห่งการกลับมา (บทที่ ๓-๕)
เมื่อเราพร้อมที่จะเจรจาแล้ว หนังสือจะมอบเครื่องมือที่ทรงพลังที่สุด ๓ ชนิดให้แก่เรา:
- เมตตา: กุญแจดอกแรกที่ใช้เปิดประตูใจ เราจะเรียนรู้ภาคปฏิบัติในการใช้เมตตาเป็น “ชุดปฐมพยาบาล” ฉุกเฉิน เพื่อหยุดยั้งวงจรของลูกศรดอกที่สอง และสร้างพื้นที่ปลอดภัยภายในใจ
- สติ: ทักษะแห่งการฟังอย่างลึกซึ้ง เราจะเข้าใจการทำงานของสติในฐานะ “กระจกเงา” ที่สะท้อนทุกสิ่งตามจริงโดยไม่ตัดสิน และเรียนรู้เทคนิค “การวางป้ายชื่อ” (Labeling) เพื่อสร้างระยะห่างระหว่าง “ผู้รู้” กับ “สิ่งที่ถูกรู้”
- สัมมาวายามะ: ศิลปะแห่งการเชิญกลับอย่างนุ่มนวล ผ่านอุปมาของ “พ่อแม่ผู้ใจดีกับลูกน้อยผู้ซุกซน” เราจะเปลี่ยนนิยามของความสำเร็จในการภาวนาใหม่ทั้งหมด โดยตระหนักว่า “ทุกการกลับมา คือหนึ่งรอบแห่งชัยชนะ”
ก้าวที่ ๖-๘: สู่การปฏิบัติขั้นสูงและมิตรภาพที่ยั่งยืน (บทที่ ๖-๘)
เมื่อพื้นฐานของเรามั่นคงแล้ว หนังสือจะนำเราก้าวไปสู่การปฏิบัติในระดับที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น
- สู่ธัมมานุปัสสนา: เราจะเรียนรู้การใช้นิวรณ์เป็น “องค์ธรรม” หรือ “กรรมฐาน” สำหรับการเจริญปัญญาโดยตรง ตามหลักมหาสติปัฏฐานสูตร เราจะกลายเป็น “นักวิทยาศาสตร์ทางจิต” ที่สืบสวนสภาวธรรมตาม “โปรโตคอลการสืบสวน ๕ ขั้นตอน” ที่พระพุทธองค์ทรงวางไว้ จนสามารถถอดถอนความเป็น “ปัญหาของฉัน” ออกจากนิวรณ์ได้อย่างสิ้นเชิง
- เมื่อ “ผู้ร้าย” กลายเป็น “องครักษ์”: นี่คือบทที่ถือเป็นหัวใจสำคัญที่สุดของการแปรเปลี่ยน เราจะกลายเป็น “นักเล่นแร่แปรธาตุ” ที่สามารถ “แปรสภาพ” ตะกั่วอันไร้ค่าของนิวรณ์ ให้กลายเป็นทองคำอันล้ำค่าของ “โพชฌงค์ ๗” หรือองค์ธรรมแห่งการตรัสรู้ได้ เช่น การเอาชนะความหดหู่ท้อแท้ (ถีนมิทธะ) จะหล่อหลอมให้เกิดความเพียรที่ถูกต้อง (วิริยสัมโพชฌงค์) หรือการรู้ทันความฟุ้งซ่าน (อุทธัจจกุกกุจจะ) จะกลายเป็นการฝึกฝนสมาธิ (สมาธิสัมโพชฌงค์) โดยตรง
- สู่มิตรภาพอันยั่งยืน: บทสุดท้ายจะสรุปการเดินทางทั้งหมดและนำทักษะที่เราได้บ่มเพาะมาไปปรับใช้กับ “สนามฝึกซ้อมแห่งชีวิตจริง” ไม่ว่าจะเป็นในขณะที่รถติด ขณะที่ขัดแย้งกับคนรัก หรือขณะที่ท้อแท้กับงาน ทุกสถานการณ์จะกลายเป็นโอกาสในการเจริญภาวนา
คุณค่าของหนังสือ: ยาใจสำหรับนักเดินทางทุกคน
ผมกล้าพูดได้ว่าหนังสือเล่มนี้ไม่ใช่เพียงคู่มือสำหรับนักปฏิบัติธรรมเท่านั้น แต่มันคือ “ยาใจ” สำหรับทุกคนที่ปรารถนาจะสร้างความสัมพันธ์อันดีกับจิตใจของตนเอง
- สำหรับผู้เริ่มต้น: หนังสือเล่มนี้จะช่วยวางรากฐานทัศนคติที่ถูกต้องและเปี่ยมด้วยเมตตา ป้องกันไม่ให้ท่านต้องถอดใจหรือรู้สึกท้อแท้ไปเสียก่อน มันจะทำให้ชั่วโมงแห่งการภาวนาของท่านกลายเป็นการผจญภัยที่น่าตื่นเต้น แทนที่จะเป็นภาระหน้าที่ที่หนักอึ้ง
- สำหรับนักปฏิบัติผู้มีประสบการณ์: หากท่านกำลังรู้สึกติดขัดหรือถึงทางตันในการปฏิบัติ แนวทางในหนังสือเล่มนี้อาจเป็นกุญแจที่ช่วยไขประตูบานใหม่ให้ท่านได้ มันจะช่วยเปลี่ยนการปฏิบัติที่อาจจะแห้งแล้งหรือตึงเครียดเกินไป ให้กลับมาชุ่มชื่นและสมดุลอีกครั้ง
- สำหรับทุกคนในชีวิตประจำวัน: คุณค่าที่แท้จริงของหนังสือเล่มนี้จะเปล่งประกายออกมาเมื่อท่านนำหลักการเหล่านี้ไปใช้ในชีวิตจริง ท่านจะได้เรียนรู้วิธีรับมือกับความหงุดหงิด ความอยาก ความโกรธ และความกังวลในชีวิตประจำวันด้วยสายตาของ “มิตร” ซึ่งจะนำไปสู่ความสงบเย็นในใจอย่างที่ท่านอาจไม่เคยสัมผัสมาก่อน
คุณค่าสูงสุดที่ท่านจะได้รับ คือการค้นพบว่าสันติสุขที่แท้จริงไม่ได้เกิดจากการกำจัดสิ่งที่ “ไม่ดี” ออกไปจนหมดสิ้น แต่เกิดจากการเรียนรู้ที่จะ “โอบกอด” ทุกส่วนเสี้ยวของชีวิตและจิตใจด้วยความเข้าใจและความรักอย่างไม่มีเงื่อนไข
เชิญชวนให้อ่านเล่มเต็ม: ก้าวข้ามธรณีประตูบานแรกไปพร้อมกัน
เพื่อนกัลยาณมิตรที่รักครับ… การเดินทางนับพันลี้ย่อมเริ่มต้นด้วยก้าวแรกเสมอ
ผมได้รจนาหนังสือ
“เปลี่ยนผู้ร้ายให้กลายเป็นมิตร” เล่มนี้ขึ้นมาด้วยความตั้งใจจริงที่จะมอบ “แผนที่” และ “กำลังใจ” ให้กับเพื่อนร่วมเดินทางทุกท่าน และด้วยเจตนานี้เอง ผมจึงมีความยินดีที่จะมอบหนังสือฉบับเต็มในรูปแบบไฟล์อิเล็กทรอนิกส์ (e-book) จำนวน 55 หน้า นี้ให้แก่ทุกท่าน
โดยไม่มีค่าใช้จ่ายใดๆ ทั้งสิ้น
ผมขอเชิญชวนให้ท่านได้ลองดาวน์โหลดหนังสือเล่มนี้ไปอ่าน ลองเปิดใจให้กับมุมมองใหม่ๆ และลองนำหลักการบางอย่างไปทดลองใช้ในการปฏิบัติของท่านเอง ไม่ว่าผลลัพธ์จะเป็นเช่นไร ผมเชื่อเป็นอย่างยิ่งว่า การเดินทางครั้งนี้จะมอบของขวัญล้ำค่า นั่นคือ “มิตรภาพ” ที่ท่านมีต่อจิตใจของตนเอง ให้งอกงามและเบ่งบานขึ้นอย่างแน่นอน
ขอให้การเดินทางภายในของท่าน เปี่ยมด้วยปัญญาและความเบิกบาน ขอให้ “ผู้ร้าย” ได้กลายมาเป็น “องครักษ์” ผู้ภักดี และขอให้ “สมรภูมิรบ” ได้แปรเปลี่ยนเป็น “สวนดอกไม้” ที่งดงามตลอดไป
ดาวน์โหลดหนังสือฉบับเต็มฟรี ได้ที่นี่ Link
พิพัฒน์ธรรม หนังสือธรรม 
ใส่ความเห็น