ปัจจัตตัง เวทิตัพโพ วิญญูหิ: ประจักษ์แจ้งได้เฉพาะตน

สวัสดีมิตรสหายผู้ร่วมเดินทางบนมรรคาแห่งการตื่นรู้อันประเสริฐทุกท่าน

เราได้ร่วมเดินทางกันมาอย่างยาวนาน ผ่านอัญมณีแห่งพระธรรมมาแล้วถึงห้าเม็ดงาม…

เราเริ่มต้นด้วย “สวากขาโต” ที่ทำให้เรามี “แผนที่” อันสมบูรณ์พร้อมอยู่ในมือ เราก้าวต่อด้วย “สนฺทิฏฐิโก” ที่มอบ “เครื่องมือ” ให้เราพิสูจน์ความจริงในแผนที่นั้น จากนั้น “อกาลิโก” ได้เผยให้เห็นว่าทุกย่างก้าวของการเดินทางนั้นให้ “ผลลัพธ์” ในทันที ความมั่นใจที่เกิดขึ้นทำให้เรากล้าส่ง “คำเชิญ” แบบ “เอหิปสฺสิโก” ให้แก่ผู้อื่น และ “โอปนยิโก” ได้นำพาเราเดินทางลึกเข้าสู่ “ดินแดนภายใน” ของตนเอง

บัดนี้ เราได้เดินทางมาถึงที่สุดปลายของแผนที่แล้ว เบื้องหน้าของเราคือมหานครแห่งความเกษมศานติ์ที่ปรากฏให้เห็นอยู่รำไร ที่ตรงนี้เอง คือพรมแดนที่ครูผู้ชี้ทางจะหยุดยืนส่งเรา และเป็นจุดที่อัญมณีเม็ดสุดท้ายอันเป็นบทสรุปของการปฏิบัติทั้งหมดจะปรากฏขึ้น อัญมณีเม็ดนั้นมีชื่อว่า “ปัจจัตตัง เวทิตัพโพ วิญญูหิ: ประจักษ์แจ้งได้เฉพาะตน”

นี่คือความจริงที่ทั้งท้าทายและมอบพลังให้แก่เราอย่างที่สุด เป็นการประกาศว่าประสบการณ์แห่งการตื่นรู้ที่แท้จริงนั้น เป็นสิ่งเฉพาะตนอย่างยิ่งยวด เป็นความจริงที่ไม่อาจถ่ายทอดหรือหยิบยื่นให้แก่กันได้เลย หนังสือเล่มนี้คือการสำรวจพรมแดนสุดท้ายแห่งการแสวงหา ที่ซึ่งนักเดินทางทุกคนต้องก้าวข้ามไปแต่เพียงลำพัง


ความน่าสนใจของหนังสือ: เมื่อครูทำได้เพียงชี้ทาง แต่ศิษย์ต้องเดินเอง

“ปัจจัตตัง” จะนำพาท่านไปสู่ความเข้าใจที่ลึกซึ้งที่สุดในธรรมชาติของการบรรลุธรรม และจะมอบอิสรภาพสูงสุดให้แก่ท่าน นั่นคืออิสรภาพจากการพึ่งพิงอำนาจภายนอก

ประสบการณ์ที่ไม่อาจหยิบยื่นให้กันได้

หนังสือเล่มนี้จะทำให้ท่านเข้าใจอย่างถ่องแท้ว่า เหตุใดการบรรลุธรรมจึงเป็นเรื่องเฉพาะตน เราจะมาสำรวจผ่านอุปมาที่งดงาม เช่น

“รสชาติของมะม่วง” ที่ไม่มีใครสามารถชิมแทนเราได้ หรือ

“การหายจากโรค” ที่ผู้ป่วยต้องเป็นผู้ “กลืนยา” ด้วยตนเอง ท่านจะเห็นบทบาทที่แท้จริงของครูบาอาจารย์ว่าท่านคือ

“ผู้ชี้ทาง” (อักขาตาโร ตถาคตา) แต่ท่านไม่สามารถเดินทางแทนเราได้

คุณสมบัติของผู้ที่จะ “รู้แจ้ง” ได้ (วิญญูชน)

หลายคนอาจท้อแท้ว่าตนเองเป็นเพียงคนธรรมดา จะเข้าถึงสภาวะอันสูงสุดนี้ได้อย่างไร หนังสือเล่มนี้จะอธิบายคุณสมบัติของ

“วิญญูชน” หรือผู้รู้แจ้ง ว่าไม่ใช่สถานะที่ได้มาแต่กำเนิด แต่คือ “ผลลัพธ์” ของการฝึกฝนและบ่มเพาะไตรสิกขา (ศีล สมาธิ ปัญญา) มาอย่างดีแล้ว จิตของวิญญูชนเปรียบเสมือน

“ผืนดินที่อุดมสมบูรณ์” ที่พร้อมแล้วสำหรับการเติบโตของต้นไม้แห่งการตรัสรู้

เมื่อแผนที่และคำพูดสิ้นสุดลง

การเดินทางใน “ปัจจัตตัง” คือการเดินทางสู่สภาวะที่อยู่เหนือคำพูดและภาษา เราจะมาทำความเข้าใจว่าเหตุใดสภาวะนิพพานจึงเป็น

“อจินไตย” คือสิ่งที่อยู่เหนือการตรึกนึกคิด และเราจะซาบซึ้งใน

“อุปมาด้วยแพ” ที่สอนให้เรารู้ว่าแม้กระทั่งพระธรรมคำสอนก็เป็นเพียงเครื่องมือสำหรับข้ามฟาก เมื่อถึงฝั่งแล้วผู้มีปัญญาย่อมต้องสละวางแพนั้นลง นี่คือศิลปะแห่งการปล่อยวางที่สมบูรณ์แบบที่สุด


สรุปเนื้อหาสำคัญ: การเดินทางที่สมบูรณ์จากแผนที่สู่การเป็นหนึ่งเดียวกับสัจธรรม

“ปัจจัตตัง” คือบทสรุปที่ร้อยเรียงอัญมณีทั้งหกให้กลายเป็นการเดินทางที่สมบูรณ์

  • บทสรุปแห่งการเดินทาง (บทที่ ๙): หนังสือเริ่มต้นด้วยการสังเคราะห์การเดินทางผ่านอัญมณี ๕ ประการแรก ที่นำเราจาก “แผนที่” (สวากขาโต) สู่ “การพิสูจน์” (สนฺทิฏฐิโก) , สู่ “ผลลัพธ์ทันที” (อกาลิโก) , สู่ “คำเชิญ” (เอหิปสฺสิโก) , และสู่ “การเดินทางเข้าภายใน” (โอปนยิโก) จนมาถึงความจริงข้อสุดท้ายคือ “ปัจจัตตัง”
  • ธรรมชาติของการรู้แจ้ง (บทที่ ๑, ๓, ๗): เราจะสำรวจว่าเหตุใดการรู้แจ้งจึงเป็น “ปัจจัตตัง” คือเป็นประสบการณ์ส่วนตัวที่ไม่อาจถ่ายทอดได้ เราจะได้เรียนรู้ถึง “วิมุตติรส” หรือรสชาติแห่งความหลุดพ้น ที่เปรียบได้กับ “รสเค็มของมหาสมุทร” ซึ่งมีรสเดียวฉันใด ธรรมะทั้งปวงก็มีวิมุตติรสเป็นหนึ่งเดียวฉันนั้น และเราจะเข้าใจว่าเหตุใดผู้รู้แจ้งจึงมัก “นิ่งเงียบ” เพราะประสบการณ์นั้นอยู่เหนือคำพูดใดๆ
  • ผู้รู้และหนทาง (บทที่ ๒, ๔): เราจะทำความเข้าใจคุณสมบัติของ “วิญญูชน” คือผู้มีจิตที่บริสุทธิ์ด้วยศีล ตั้งมั่นด้วยสมาธิ และนำทางด้วยปัญญา ซึ่งเป็นภาชนะที่พร้อมรองรับการรู้แจ้ง จากนั้นเราจะเรียนรู้การก้าวข้ามจาก “ปริยัติ” (แผนที่) และ “ปฏิบัติ” (การเดินทาง) ไปสู่ “ปฏิเวธ” (การเข้าถึง)
  • อิสรภาพสูงสุด (บทที่ ๕, ๘): ท้ายที่สุด เราจะมาถึงหลักการที่เป็นหัวใจของการพึ่งตนเอง คือ “อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ” (ตนแลเป็นที่พึ่งแห่งตน) อันเป็นอิสรภาพจากการตีความของผู้อื่น และตระหนักรู้ความจริงที่ว่า “ไม่มีใครสามารถปฏิบัติแทนเราได้” ความบริสุทธิ์และความเศร้าหมองเป็นเรื่องเฉพาะตน ผู้อื่นจะทำให้บริสุทธิ์หาได้ไม่

คุณค่าของหนังสือ (ทั้งหกเล่ม): การเดินทางสู่ความเป็นนายแห่งตนอย่างสมบูรณ์

เมื่อท่านได้เดินทางผ่านอัญมณีทั้งหกเม็ดงามนี้จนครบถ้วนแล้ว คุณค่าสูงสุดที่ท่านจะได้รับคือ “อิสรภาพทางจิตวิญญาณอย่างสมบูรณ์แบบ”

ท่านจะไม่ได้เป็นเพียง “ผู้ตาม” ที่ต้องคอยพึ่งพิงอำนาจหรือการตีความจากภายนอกอีกต่อไป แต่ท่านจะกลายเป็น

“ผู้รู้” ที่เชื่อมั่นในประสบการณ์ตรงของตนเอง เป็น “พญาอินทรี” ที่กล้าสยายปีกทะยานออกจากรัง และโผบินไปบนท้องฟ้าแห่งธรรมด้วยกำลังปีกแห่งปัญญาของตนเอง

การเดินทางที่เริ่มต้นด้วยการถึงพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์

ภายนอก เป็นที่พึ่ง จะมาถึงจุดหมายปลายทางที่การประจักษ์แจ้งใน พระพุทธะ พระธรรม และพระสงฆ์ ภายใน ใจของท่านเอง นี่คือการเป็น “ธรรมทายาท” ผู้ได้รับมรดกอันล้ำค่าที่สุดอย่างแท้จริง


เชิญชวนให้อ่านเล่มเต็ม (บทสรุปแห่งการเดินทาง): จงกล้าหาญที่จะลิ้มรสชาติด้วยตนเอง

มิตรสหายผู้ร่วมเดินทางที่รัก…

การเดินทางผ่านตัวอักษรของเราได้สิ้นสุดลงแล้ว ณ ที่นี้ ผมในฐานะกัลยาณมิตร ได้ทำหน้าที่ของ “ผู้ชี้ทาง” อย่างสุดความสามารถแล้ว บัดนี้ ท่านได้มายืนอยู่ ณ ที่สุดปลายของแผนที่ เบื้องหน้าของท่านคือมหาสมุทรแห่งวิมุตติธรรมอันกว้างใหญ่ไพศาล

หนังสือ “ปัจจัตตัง” เล่มนี้ คือคำเตือนสติสุดท้ายที่ทรงพลังที่สุด ว่าบัดนี้ถึงเวลาแล้วที่ท่านจะต้อง “วางแผนที่ลง” และ “ก้าวเดินต่อไปด้วยตนเอง” ไม่มีใครสามารถลิ้มรสเค็มของมหาสมุทรแทนท่านได้ ไม่มีใครสามารถรู้สึกอิ่มจากการรับประทานอาหารแทนท่านได้ และไม่มีใครสามารถประจักษ์แจ้งในพระนิพพานแทนท่านได้เลย

ผมขอเชิญชวนให้ท่านได้อ่านหนังสือเล่มสุดท้ายนี้ เพื่อรวบรวมความกล้าหาญทั้งหมด ละทิ้งความหวังลมๆ แล้งๆ ในการพึ่งพิงผู้อื่น และหันกลับมาเชื่อมั่นในศักยภาพแห่งการตื่นรู้ที่มีอยู่แล้วในตนเองอย่างเต็มเปี่ยม

บัดนี้ ถึงเวลาแล้วที่ท่านจะเปลี่ยนจากการเป็น “ผู้ฟัง” เรื่องราวของมหาสมุทร มาเป็น “ผู้ที่ลิ้มรส” แห่งมหาสมุทรนั้นด้วยตนเอง ขอจงก้าวเข้าไปค้นพบสัจธรรมอันเป็นหนึ่งเดียวกับดวงใจของท่าน… ณ ปัจจุบันขณะนี้เทอญ

ด้วยความเคารพในหนทางแห่งการพึ่งตนเองของทุกท่าน

พิพัฒน์ธรรม


ท่านสามารถดาวน์โหลดหนังสือ ได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายใดๆ จาก Link

ใส่ความเห็น