เขียนโดย พิพัฒน์ธรรม
เราต่างกำลังวิ่ง…วิ่งอย่างสุดกำลังเพื่อไล่ตามความฝัน เพื่อสร้างความมั่นคง เพื่อดูแลคนที่เรารัก แต่หลายครั้งเรากลับพบว่ายิ่งวิ่งเร็วเท่าไหร่ ทิวทัศน์รอบกายก็ยิ่งพร่าเลือน และเส้นชัยก็ดูเหมือนจะยิ่งไกลออกไปทุกที เราเหนื่อย…เราเหนื่อยจนแทบจะหมดแรง เราเหนื่อยทั้งกาย และที่หนักหนาสาหัสกว่านั้น คือเราเหนื่อยที่ “ใจ”
ในโลกยุคใหม่ที่หมุนวนด้วยความเร็วสูง ชีวิตของเราไม่ต่างอะไรจากกะลาสีเรือที่ต้องประคองเรือลำน้อยของตนอยู่ท่ามกลางพายุที่โหมกระหน่ำตลอดเวลา พายุลูกนี้มีชื่อว่า “ชีวิตยุคใหม่” เสียงของมันคือเสียงแจ้งเตือนจากโทรศัพท์ที่ไม่เคยหยุดพัก คือเสียงของสังคมที่คาดหวังในความสำเร็จของเรา แรงลมของมันคือกระแสข้อมูลข่าวสารที่ถาโถมเข้ามาทุกทิศทาง ภาวะ “หมดไฟ” (Burnout) และความวิตกกังวลได้กลายเป็นเพื่อนสนิทที่เราต้องตื่นมาเจอในทุกเช้า ลึกลงไปในใจ เราต่างรู้สึกว่ามีบางสิ่งบางอย่างขาดหายไป เป็นความว่างเปล่าที่แม้จะพยายามเติมเท่าไหร่ก็ไม่เคยเต็ม
ด้วยสัญชาตญาณ เราจึงออกเดินทางเพื่อแสวงหา “โอเอซิส” ที่จะช่วยชุบชโลมใจให้เย็นลง เราออกเดินทางไปสู่โอเอซิสที่ชื่อว่า “ความสำเร็จทางวัตถุ” , “ความบันเทิง” , หรือ “การพักร้อน” แต่เมื่อได้สัมผัสแล้ว เรากลับพบว่าความสุขจากมันช่างแสนสั้น…ไม่นานนักใจของเราก็กลับมาร้อนรุ่มอีกครั้ง โอเอซิสที่เราตามหาเหล่านี้…แท้จริงแล้วเป็นเพียง “ภาพลวงตา” เพราะเรากำลังมองหาโอเอซิสในสถานที่ที่ผิดมาโดยตลอด เราพยายามดับไฟที่ลุกไหม้อยู่ “ข้างใน” ด้วยน้ำที่อยู่ “ข้างนอก”
แล้วโอเอซิสที่แท้จริงนั้นอยู่ที่ไหน?
ข่าวดีก็คือ…โอเอซิสแห่งนี้ไม่ได้อยู่ที่แดนไกล ไม่ได้มีราคาแพง และไม่ต้องใช้ความพยายามอย่างใหญ่หลวงเพื่อจะเดินทางไปให้ถึง…ความจริงแล้ว มันอยู่ใกล้ตัวเรามากเสียจนเรามองข้ามมันไปตลอดชีวิต โอเอซิสแห่งนี้…คือ
“ลมหายใจ” ของเราเอง
หนังสือ
“อานาปานสติ ฉบับฆราวาส” โดย พิพัฒน์ธรรม ได้ถูกรจนาขึ้นเพื่อเป็น “แผนที่” ที่จะนำทางเรากลับไปสู่โอเอซิสที่ถูกลืมแห่งนี้ นี่ไม่ใช่การเดินทางเพื่อแสวงหาสิ่งใหม่ที่เรายังไม่มี แต่เป็นการเดินทางเพื่อ “กลับบ้าน” เพื่อกลับมาค้นพบความสงบสุขที่มีอยู่แล้วภายในตัวเราทุกคน บทความนี้จะทำหน้าที่เป็นผู้นำทาง นำพาท่านเดินทางไปตามแผนที่ฉบับนี้ทีละก้าวๆ อย่างช้าๆ และมั่นคง และท้ายที่สุด ขอเชิญชวนให้ท่านดาวน์โหลดหนังสือเล่มนี้ซึ่งผู้เขียนได้มอบให้เป็นธรรมทานในรูปแบบ e-book ที่สามารถดาวน์โหลดได้ฟรี เพื่อเริ่มต้นการเดินทางบทแรก…ณ ลมหายใจเข้าของท่าน…ในขณะนี้
ภาคที่ 1: กายานุปัสสนา – การสร้างฐานทัพแห่งสติ (ขั้นที่ 1-4)
การเดินทางของเราเริ่มต้นจากการ “กลับบ้าน” คือการนำจิตที่เคยเตลิดเปิดเปิงไปในโลกของความคิด ให้กลับมาอยู่กับความเป็นจริงที่เรียบง่ายที่สุดของร่างกาย คือลมหายใจ
ขั้นที่ 1-2: รู้ลมหายใจยาว-สั้น (ศิลปะแห่งการเป็น “ผู้รู้”) หัวใจของบทเรียนแรกทั้งหมด ซ่อนอยู่ในคำเพียงคำเดียว คือคำว่า
“ปชานาติ” ซึ่งแปลว่า “รู้ชัด” “รู้ชัด” ไม่ได้หมายถึงการ “คิด” หรือ “บังคับ” ลมหายใจ แต่หมายถึงการเป็น
“ผู้สังเกตการณ์” ที่มีใจเป็นกลางและตื่นรู้ เปรียบเสมือนนายทวารผู้รักษาประตูเมือง มีหน้าที่เพียงอย่างเดียวคือ “รู้” ว่าบัดนี้มีคนกำลังเดินเข้า และบัดนี้มีคนกำลังเดินออก ภารกิจแรกของเราจึงแสนจะเรียบง่าย คือการกลับมา “รู้” ลมหายใจตามที่มันเป็น…หากในขณะนั้นมันยาว ก็แค่รู้ว่ามันยาว หากมันสั้น ก็แค่รู้ว่ามันสั้น
พระพุทธองค์ไม่ได้สอนให้เรา “ทำ” ลมหายใจให้สั้นลง แต่ทรงสอนให้เรา “รู้ทัน” เมื่อลมหายใจมันสั้นลง “เอง” ตามธรรมชาติ อันเนื่องมาจากสิ่งกระทบ เช่น เสียงดังภายนอก หรือความคิดที่ผุดขึ้นภายใน การ “รู้ทันลมหายใจสั้น” ในชีวิตประจำวัน จึงเท่ากับว่าเราได้ติดตั้ง
“ระบบตรวจจับควันไฟทางอารมณ์” ที่ดีที่สุดไว้กับตัว เมื่อใดก็ตามที่ “กิเลส” หรืออารมณ์ลบกำลังจะก่อตัว…สัญญาณเตือนนี้จะดังขึ้นก่อนเสมอ!
ขั้นที่ 3: รู้พร้อมกองลมทั้งปวง (จาก “จุด” สู่ “กระบวนการ”) ในสองขั้นแรก เราอาจจะรับรู้ลมหายใจเพียงจุดใดจุดหนึ่ง เช่น ที่ปลายจมูก แต่ในขั้นนี้ เราจะฝึกสติให้รับรู้ลมหายใจตลอดทั้งสาย ตั้งแต่ “เบื้องต้น” (ลมเริ่มไหลเข้า), “ท่ามกลาง” (ลมไหลผ่านกลางอก), และ “ที่สุด” (ลมไปสุดที่ท้อง) เป็นการ “ขยาย” และ “โอบอุ้ม” เปลี่ยนจากสติที่แหลมคมเหมือนปลายเข็ม มาเป็นสติที่กว้างขวางเหมือนแผ่นฟ้า การปฏิบัตินี้คือยาขนานเอกที่จะช่วยเยียวยาอาการ
“หัวโตตัวลีบ” หรือสภาวะ “กายกับใจแยกกัน” ที่คนยุคใหม่เป็นกันมาก เรามักใช้ชีวิตทั้งหมดอยู่แค่ใน “หัว” ของเรา จนลืมไปแล้วว่าเรามี “ร่างกาย” การฝึกรู้พร้อมทั่วกายจะช่วยรวบรวมจิตที่กระจัดกระจายให้กลับมารวมศูนย์อยู่ที่กายในปัจจุบันขณะ
ขั้นที่ 4: ทำกายสังขารให้ระงับ (ศิลปะแห่งการ “ปล่อย”) “กายสังขาร” คือ “สิ่งที่ปรุงแต่งร่างกาย” ซึ่งก็คือลมหายใจเข้าและลมหายใจออกนั่นเอง การ “ทำกายสังขารให้ระงับ” จึงไม่ได้หมายถึงการไปบังคับร่างกาย แต่หมายถึงการ
“ปล่อยให้กระบวนการปรุงแต่งกาย คือลมหายใจนี้ ค่อยๆ สงบและละเอียดลงไปเองตามธรรมชาติ” เมื่อจิตของผู้ปฏิบัติมีความสงบและตั้งมั่นดีแล้วจาก 3 ขั้นตอนแรก ลมหายใจซึ่งเป็นเงาสะท้อนของจิต ก็จะค่อยๆ สงบ ระงับ และประณีตลงไปเองโดยอัตโนมัติ หน้าที่ของเราในขั้นตอนนี้จึงไม่ใช่การ “บงการ” แต่คือการ “อนุญาต” ให้กายและใจได้พักผ่อนอย่างแท้จริง เมื่อนั้น เราจะสัมผัสสภาวะที่เรียกว่า
“กายเบา…ใจเบา” (กายปัสสัทธิ จิตตปัสสัทธิ) ซึ่งเป็นการพักผ่อนของร่างกายในระดับเซลล์ที่ลึกซึ้งกว่าการนอนหลับเสียอีก
ภาคที่ 2: เวทนานุปัสสนา – เรียนรู้สภาวะอากาศของใจ (ขั้นที่ 5-8)
เมื่อฐานทัพของเรามั่นคงและสงบดีแล้ว เราก็เริ่มสังเกตเห็น “แขกผู้มาเยือน” หรือ “สภาวะอากาศ” ที่เปลี่ยนแปลงอยู่เสมอภายในใจ
ขั้นที่ 5-6: รู้พร้อมซึ่งปีติและสุข (การลิ้มรสความสุขภายใน) เมื่อจิตสงบจากนิวรณ์ 5 และกายสังขารระงับดีแล้ว สภาวะที่น่าพึงพอใจจะปรากฏขึ้นเอง
- ปีติ (Rapture): คือความอิ่มเอิบใจ, ความซาบซ่าน, ความตื่นตัว มีลักษณะของ “พลังงาน” และ “ความตื่นเต้น” เจืออยู่ เปรียบเหมือนคนเดินทางในทะเลทรายที่มองเห็นโอเอซิสอยู่ไกลๆ
- สุข (Happiness/Ease): มีความสงบและประณีตกว่า เป็นความรู้สึกสบาย, ผ่อนคลาย, และเอิบอาบ เปรียบเหมือนเมื่อคนเดินทางผู้นั้นได้ลงไปแช่ตัวและดื่มน้ำในโอเอซิสนั้นแล้ว
นี่คือบททดสอบสติที่ละเอียดอ่อนและท้าทายที่สุด เพราะจิตของเราแทบจะกระโจนเข้าไปเกาะเกี่ยวและยึดครองมันไว้โดยอัตโนมัติ หน้าที่ของเราคือการ “รู้ทัน” โดยไม่ทิ้งฐานที่ตั้งคือลมหายใจ เฝ้าดูมันด้วยใจที่เป็นกลางจนเห็นการ “จางหายและดับไป” ของมัน ซึ่งเป็นการสอนบทเรียนเรื่อง “อนิจจัง” ที่ดีที่สุด การปฏิบัติในขั้นนี้คือการฝึกที่จะ “มีความสุข” ได้โดยที่ไม่ “ยึดติดในความสุข”
ขั้นที่ 7: รู้พร้อมจิตตสังขาร (เห็นโรงงานปรุงแต่งความคิด) “จิตตสังขาร” คือ “สิ่งที่ปรุงแต่งจิต” ซึ่งประกอบด้วยธรรมสองอย่างที่ทำงานร่วมกันคือ
“เวทนา” (ความรู้สึก) และ “สัญญา” (ความจำได้หมายรู้) การปฏิบัติในขั้นนี้ คือการฝึกสติให้ไวและคมพอที่จะ “เห็นกระบวนการปรุงแต่ง” นี้ได้แบบสดๆ เห็นว่าความคิดและอารมณ์ทั้งหลายไม่ได้เกิดขึ้นมาลอยๆ แต่มันถูก “ประกอบสร้าง” ขึ้นมา เราจะประจักษ์แจ้งด้วยประสบการณ์ตรงว่า ความทุกข์ใจของเราไม่ได้เกิดจาก “เหตุการณ์” ภายนอก…แต่เกิดจาก “การปรุงแต่ง” หรือเรื่องเล่าภายในใจของเราเอง!
ขั้นที่ 8: ทำจิตตสังขารให้ระงับ (ปล่อยให้ความคิดเกิดขึ้นและดับไป) การ “ทำจิตตสังขารให้ระงับ” ไม่ใช่การพยายามจะหยุดความคิด แต่คือการ
“หยุดให้เชื้อเพลิง” แก่กองไฟแห่งการปรุงแต่ง จิตตสังขารหรือนักพากย์ในหัวของเรานั้น มีชีวิตอยู่ได้ด้วย “ความสนใจ” และ “การมีส่วนร่วม” ของเราเป็นอาหาร การทำให้มันระงับลง ก็คือการ “ถอนความสนใจ” และ “ยุติการมีส่วนร่วม” อย่างสิ้นเชิง เมื่อนักพากย์ไม่มีคนฟัง ในไม่ช้าเขาก็จะเงียบเสียงลงไปเอง การปฏิบัติในขั้นนี้จึงเป็นศิลปะชั้นสูงของการ “ไม่ทำ” (Non-doing) เป็นการวางธุระในเรื่องราวทั้งปวง แล้วกลับมาพักผ่อนอย่างแท้จริง ณ บ้านแห่งลมหายใจของเรา
ภาคที่ 3: จิตตานุปัสสนา – การเป็นเพื่อนแท้กับตนเอง (ขั้นที่ 9-12)
เมื่อเราเข้าใจกลไกภายนอกแล้ว ก็ถึงเวลาหันกล้องกลับมาสำรวจ “ผู้รู้” หรือ “จิต” ของเราเอง
ขั้นที่ 9: รู้พร้อมซึ่งจิต (การ “เช็คอิน” กับใจตัวเอง) การปฏิบัติในขั้นนี้คือการ “เปลี่ยนมุมกล้อง” ครั้งสำคัญ จากที่เฝ้าดู “สิ่งที่ถูกรู้” (ลมหายใจ, เวทนา) เราจะเฝ้าดู “จิต” หรือ “ผู้รู้” นั่นเอง เราจะฝึกสังเกตสภาวะจิตเป็นคู่ๆ เช่น จิตมีราคะ/ปราศจากราคะ, จิตมีโทสะ/ปราศจากโทสะ, จิตมีโมหะ/ปราศจากโมหะ การปฏิบัติในชีวิตประจำวันคือการสร้างอุปนิสัยในการหยุดถามตัวเองเป็นระยะๆ ด้วยความเมตตาว่า
“ตอนนี้… ใจเราเป็นอย่างไร?” การยอมรับและเผชิญหน้ากับสภาวะจิตของตนเองตามความเป็นจริงนี้ คือจุดเริ่มต้นของการเติบโตทางจิตวิญญาณทั้งหมด
ขั้นที่ 10: ทำจิตให้บันเทิง (ชุดเครื่องมือปฐมพยาบาลทางใจ) พระพุทธองค์ทรงเข้าใจว่าจิตของผู้ปฏิบัติย่อมมีทั้งสภาวะที่เป็นกุศลและอกุศลปะปนกันไป จิตที่หดหู่ (ถีนมิทธะ) นั้นเป็นอุปสรรคอย่างยิ่ง ดังนั้น ท่านจึงสอนให้เราเป็น “ช่างทอง” ผู้มีปัญญา รู้วิธีที่จะทำให้จิตใจของเราสว่างไสวและอ่อนโยน การ “ทำจิตให้บันเทิง” ไม่ใช่การบังคับตัวเองให้ “คิดบวก” แต่เป็นการเลือกใช้ “กุศโลบาย” ที่ถูกต้องกับโรค เช่น การเจริญอนุสสติ (Recollection) คือการน้อมใจไปรำลึกถึงสิ่งที่เป็นกุศล เช่น พุทธคุณ (พุทธานุสสติ) , คุณของพระธรรม (ธัมมานุสสติ) , ศีลของตน (สีลานุสสติ) , หรือการให้ทาน (จาคานุสสติ) เพื่อปลุกใจให้เบิกบานและมีกำลัง
ขั้นที่ 11: ทำจิตให้ตั้งมั่น (นิยามสมาธิของฆราวาส: “Single-tasking”) “สมาธิ” รากศัพท์แปลว่า “การรวมกันเป็นหนึ่ง” สมาธิไม่ใช่สิ่งที่เราจะ “สร้าง” ขึ้นมาด้วยความอยาก แต่เป็น “ผล” ที่เกิดขึ้นเองเมื่อ “เหตุ” พร้อม สำหรับฆราวาส เราสามารถนำ “หัวใจ” ของสมาธิมาประยุกต์ใช้ได้ด้วย
“ศิลปะแห่งการทำทีละอย่าง” (Single-tasking) เราถูกปลูกฝังให้เชื่อว่าการทำอะไรหลายๆ อย่างพร้อมกัน (Multitasking) คือสัญลักษณ์ของประสิทธิภาพ แต่ในความเป็นจริงแล้ว สิ่งที่เราทำไม่ใช่ Multitasking แต่คือ “การสลับงานไปมาอย่างรวดเร็ว” (Rapid Task-Switching) ซึ่งส่งผลเสียมหาศาล การฝึก Single-tasking ก็คือการฝึก “ทำจิตให้ตั้งมั่น” อยู่กับสิ่งที่ปรากฏตรงหน้า ไม่ว่าจะเป็นการทำงาน, การฟัง, หรือการกิน
ขั้นที่ 12: ทำจิตให้ปล่อย (เทคนิค “ดูแต่ไม่เล่นด้วย”) การปฏิบัติในขั้นสุดท้ายของภาคนี้ คือการ “สลัดคืน” หรือการ “วางลง” ซึ่งภาระสุดท้ายที่จิตยังแบกไว้อยู่ นั่นคือ “นิวรณ์อย่างละเอียด” หรือ “อุปกิเลส” ที่อาจจะยังหลงเหลืออยู่ แม้ในขณะที่จิตเป็นสมาธิแล้ว เช่น ความพอใจในสุขสมาธิ, ความไม่พอใจในสิ่งรบกวนเล็กๆ น้อยๆ, หรือความยึดมั่นในตัวผู้ปฏิบัติ การปลดปล่อยไม่ใช่การต่อสู้ แต่คือการใช้ปัญญาเห็นสภาวะเหล่านั้นตามจริงว่าเป็นของไม่เที่ยง ไม่ใช่ตัวตน ในชีวิตประจำวัน เทคนิคนี้คือการฝึก
“ดู…แต่ไม่เล่นด้วย” คือการ “เห็น” ขบวนรถไฟแห่งอารมณ์ แต่ “ตัดสินใจที่จะไม่ก้าวขึ้นไป”
ภาคที่ 4: ธัมมานุปัสสนา – การประจักษ์แจ้งในสัจธรรม (ขั้นที่ 13-16)
ในภาคสุดท้ายนี้ เราได้นำ “เครื่องมือ” อันสมบูรณ์แบบของเรามาใช้งานเพื่อเป้าหมายสูงสุด คือการส่องดูให้เห็นความจริงของธรรมชาติ
ขั้นที่ 13: เห็นความไม่เที่ยง (เปลี่ยนโลกทั้งใบให้เป็นห้องเรียนอนิจจัง) นี่คือการเปลี่ยนกระบวนทัศน์ครั้งสำคัญที่สุด…จาก “ความสงบ” สู่ “ความจริง” การ “ตามเห็นความไม่เที่ยง” (อะนิจจานุปัสสี) ไม่ใช่การ “คิด” แต่คือการใช้จิตที่มีสมาธิตั้งมั่น “เห็นด้วยประสบการณ์ตรง” ถึงสภาวะการเกิดขึ้น (อุปาทะ), ตั้งอยู่ชั่วขณะ (ฐิติ), และดับไป (ภังคะ) ของทุกสรรพสิ่ง เราสามารถใช้ “โลกธรรม 8” (มีลาภ-เสื่อมลาภ, มียศ-เสื่อมยศ, สรรเสริญ-นินทา, สุข-ทุกข์) เป็นบทเรียนอนิจจังในชีวิตจริงได้
ขั้นที่ 14: เห็นความคลายจาง (จาก “ต้องได้!” สู่ “เดี๋ยวมันก็จางไป”) เพราะเห็นอนิจจัง…จึงเกิด
วิราคะ (Dispassion) “วิราคะ” คือความปราศจากราคะ, ความสิ้นกำหนัด, ความคลายจางจากความอยาก เปรียบเหมือนเด็กน้อยที่เคยหลงใหลในปราสาททราย แต่เมื่อเห็นมันถูกคลื่นซัดสลายไปซ้ำๆ เขาก็ยังคงสนุกกับการสร้างมัน แต่ความ “ยึดมั่นถือมั่น” ว่ามันจะต้องอยู่ตลอดไปนั้นได้ “คลายจาง” ลงไปแล้ว จิตจะสามารถ “ชื่นชม” ความสุขได้โดยไม่ “ยึดติด”
ขั้นที่ 15: เห็นความดับไป (สังเกต “ช่องว่าง” ในชีวิต) “นิโรธานุปัสสี” คือการตามเห็นสภาวะแห่งความดับสนิทของสังขารธรรมทั้งปวง คือการเห็น “จุดสุดท้าย” ของการเปลี่ยนแปลง คือวินาทีที่มันดับสนิทหายไป เมื่อความคิดดับ…เมื่อความรู้สึกสุขดับ…เมื่อเสียงดับ…ณ จุดที่มันดับไปนั้นเอง จะปรากฏ “สภาวะว่าง” (สุญญตา) ขึ้นมาแทนที่ เราจะค้นพบว่าสันติสุขอันแท้จริง ไม่ได้อยู่ในรูปภาพที่สวยงาม…แต่อยู่ใน “จอที่ว่างเปล่า” นั่นเอง
ขั้นที่ 16: เห็นการสลัดคืน (การสิ้นสุดของการ “แบก”) นี่คือผลลัพธ์อันเป็นยอดสุด คือการ
“ปฏินิสสัคคะ” (Relinquishment) ซึ่งหมายถึง การสลัดคืน, การโยนคืน, การมอบกลับคืน…มันไม่ใช่แค่การ “ปล่อยวาง” แต่คือการ “คืนเจ้าของ” เพราะเห็นอย่างแจ่มแจ้งแล้วว่าทุกสิ่งไม่เที่ยง, คลายจาง, และดับไป…จิตของผู้มีปัญญาจึงไม่มีทางเลือกอื่นใด นอกจากจะยอม “สลัดคืน” ทุกสิ่งที่ตนเคยยึดถือว่าเป็น “เรา” หรือ “ของเรา” กลับคืนสู่ธรรมชาติ…เพราะมันไม่เคยเป็นของเรามาตั้งแต่แรกเลย การปฏิบัติในขั้นนี้ คือการสิ้นสุดของการ “แบก” โดยสิ้นเชิง…เป็นการวางภาระที่หนักที่สุด คือภาระแห่ง “ตัวกู-ของกู” ลงอย่างสมบูรณ์…และนั่นคือสภาวะแห่ง “นิพพาน”
บทสรุป: ชีวิตหลังอานาปานสติ – จากเครื่องมือสู่เส้นทาง
เมื่อการเดินทางได้สิ้นสุดลง…ชีวิตจะเปลี่ยนแปลงไปอย่างไร? ผู้ที่ผ่านการฝึกฝนมาอย่างสมบูรณ์ไม่ได้กลายเป็นคนเฉยชา…แต่กลับ “รู้สึก” ถึงสิ่งต่างๆ ได้อย่างเต็มเปี่ยมและลึกซึ้งกว่าเดิม เพราะจิตไม่ได้ถูกบดบังด้วยม่านหมอกของความคิดฟุ้งซ่านอีกต่อไป คุณสมบัติที่งดงามที่สุดคือการ
“อยู่กับโลก…อย่างไม่ติดโลก” เปรียบดั่งใบบัวที่อยู่ในน้ำ แต่หยดน้ำไม่สามารถเกาะติดบนใบบัวได้
การเดินทางบนหน้ากระดาษได้สิ้นสุดลงแล้ว…แต่การเดินทางที่แท้จริงของท่านเพิ่งจะเริ่มต้นขึ้น ขออย่าได้ท้อแท้…ทุกครั้งที่ท่านรู้ตัวว่ากำลังคิดฟุ้งซ่าน…แล้วน้อมนำใจกลับมาสู่ลมหายใจได้…แม้จะเพียงแค่หนึ่งลมหายใจ…นั่นคือชัยชนะที่สมบูรณ์แบบแล้วในขณะนั้น! ขอให้ลมหายใจอันเป็นดั่งลมหายใจแห่งชีวิตนี้ นำพาท่านไปสู่ความสงบ, สันติสุข, และอิสรภาพที่แท้จริง
Download หนังสือฟรี “อานาปานสติ ฉบับฆราวาส”
พิพัฒน์ธรรม หนังสือธรรม 
ใส่ความเห็น